Dünyada Yılın En İyi Çevre Projesi KuzeyDoğa Derneği’nden

e-Posta Yazdır PDF
Kuyucuk Gölü Koruma, Araştırma, Restorasyon ve Doğa Turizmi Projesi Birinciliği Kazandı

Whitley Fund for Nature (Doğa için Whitley Fonu) KuzeyDoğa Derneği’nin Kuyucuk gölünde yaptığı çalışmaları kapsayan toplum tabanlı doğa koruma, sulak alan restorasyonu ve kuş gözlem turizmi projesini yılın en iyi projesi seçti. KuzeyDoğa Derneği 2008 yılı başında Doğa için Whitley Fonu’na başvurmuş ve Mayıs 2008’de dünya çapında başvuran 100’den fazla proje ve 11 finalist arasından Kuyucuk projesi birincilik ödülü olan Whitley Fonu Altın Ödülünü almıştı. Ödül, bizzat İngiltere prensesi Anne tarafından KuzeyDoğa Derneği başkanı Dr. Çağan Şekercioğlu’na verilmişti. Alınan ödül ile fon, KuzeyDoğa Derneği’ne finansal kaynak sağlamış ve Kuyucuk Gölü’nde önemli başarıların kazanılmasını sağlamıştı. Aradan 1,5 yıl geçtikten sonra Whitley Fonu tarafından yapılan değerlendirmenin sonucundan, 2008 Mayıs ayından bugüne kadar yapılan çalışmalar değerlendirildiğinde yapılan etki anlamında Kuyucuk projesi Whitley fonu tarafından desteklenen 100’e yakın proje arasında en iyi proje seçilmiştir.

KuzeyDoğa Derneği’nin Kuyucuk Gölü’nde yapmış olduğu çalışmaların 1,5 sene gibi bir sürede çok hızlı sonuçlar vermesi bu kararın alınmasında büyük rol oynadı. Kuyucuk Gölü’nde yapılan doğa koruma, araştırma, lobi çalışmaları sonucunda Kuyucuk Gölü Haziran 2009’da Türkiye’nin 13. ,  Doğu Anadolu’nun da ilk RAMSAR alanı ilan edildi. Mayıs 2009’da ise Avrupa Komisyonu tarafından Avrupa’nın Seçkin Turizm Cenneti (EDEN) seçildi. Türkiye’nin doğa koruma amaçlı ilk yapay adasının da Kuyucuk’ta yapılması, Whitley Fonu’nun Kuyucuk projesini en iyi proje seçmesinde önemli bir etken oldu. Bunun yanında, proje kapsamında yapılan bilimsel araştırmalar sonucu Kuyucuk Gölü’nde en az 212 farklı kuş türünün bulunduğu tespit edildi. Yapılan halkalama çalışmaları sonucu 2008 sonbaharında 68 türden 1813, 2009 sonbaharında ise 67 türden 2571 kuş halkalandı. Eylül 2008’de halkalanan bir çıkrıkçın ördeği, 2009 Şubat ayında Kazakistan’da tespit edildi. 2008 ve 2009 yıllarında Kuyucuk Doğa Festivali geniş katılımlı şekilde organize edilerek gelenekselleşme yolunda önemli adımlar atıldı ve göl Kültür ve Turizm Bakanı Ertuğrul Günay tarafından ziyaret edildi. Kuyucuk köyündeki eski öğretmen lojmanı 6 kişi ağırlayabilecek şekilde konukevine çevrildi. Gölde yapılan sulak alan çalışmaları sonucu göl ekosistemi izlemeye alındı, deney kafesleri göl etrafına yerleştirildi ve her yıl toplanan veriler karşılaştırıldı. Korunan alanlarda ve yapılan adada sazlar geri gelmeye başladı. Dünya Biyolojik Çeşitlilik günü, Dünya Göçmen Kuşlar Günü, Dünya Çevre Günü, Dünya Kuş Gözlem günü gibi önemli günler yöre halkı ve civar köy ve ilçe öğrencileri ile beraber göl kenarında kutlandı, düzenli çevre eğitimleri ve sunumları gerçekleştirildi ve gölün bölge halkı tarafından sahiplenilmesi sağlandı. Kuyucuk Gölü 2009 yılında XI. Türkiye Kuş Konferansına ev sahipliği yaptı ve Türkiye’nin doğa koruma amaçlı ilk yapay adası Erden Ada’nın açılışı da konferans katılımcılarıyla yapıldı. 1,5 yıl içinde Kuyucuk Gölü’nü konu alan üç belgesel çekildi ve belgeseller Yaban TV ve İZ TV gibi kanallarda gösterildi. Bu süre içinde Kuyucuk onlarca kez yerel, ulusal ve uluslar arası basında yer aldı, BBC, TRT, SKYTURK, YABAN TV, TGRT, IZ TV, National Geographic, TRT FM, NPR gibi sayısız uluslararası ve ulusal kanalda yer buldu. Her dilde Kuyucuk projesi toplamda 17 dile ulaştı ve Kuyucuk web sitesi üzerinden gölü ziyaret eden turistler 17 farklı dilde Kuyucuk gölünü anadillerinde anlattı.

İşte bu kadar kısa bir sürede bu kadar başarıya imza atan Kuyucuk projesi Whitley Doğa Fonu tarafından desteklenen projeler arasında en iyi proje olmaya hak kazandı. 2008 yılında ödülü bizzat Londra’da yapılan törende alan KuzeyDoğa Derneği başkanı, Stanford Üniversitesi Koruma Biyolojisi Bölümü öğretim üyesi Dr. Çağan Şekercioğlu, KuzeyDoğa Derneği’nin Kuyucuk’ta yaptığı çalışmaların en iyi proje seçilmesi hakkında şunları söyledi:

“Whitley Fonu, her sene desteklediği projelerden bir tanesini seçerek, bu proje hakkında iki sayfalık bir tanıtım broşürü hazırlar. 2009’da KuzeyDoğa Derneği’nin Kuyucuk projesini seçerek bizi çok mutlu ettiler. Bu projenin başarısında, köy halkından bakanlıklara kadar her seviyede yapılan ekip çalışmasının önemi büyüktür. Başta Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü olmak üzere, projemizin başarısında emeği geçmiş olan Kültür ve Turizm Bakanlığı, Kars valiliği, Kafkas Üniversitesi, Kars Çevre Orman İl Müdürlüğü, Kars Belediyesi, Arpaçay ve Akyaka kaymakamlıkları, Kuyucuk, Duraklı ve Carcıoğlu köyleri halkı ve projemize destek olmuş her türlü kurum ve kişiye çok teşekkür ediyoruz. Bu başarı, Kars’ın, Anadolu’nun ve Türkiye’nin başarısıdır. Bölgede doğa koruma, ekolojik araştırma ve doğa turizmi konusunda diğer önemli çalışmaların yapılmasını da tetikleyecektir.”